Ya Buzdolabı Olmasaydı? Gıda Saklama Yöntemleri

Teknolojinin sağladığı kolaylıklara o kadar alışkınız ki, olmama ihtimallerini düşünemiyoruz bile. Terleyince klimayı açıyor, üşüyünce kombinin derecesini yükseltiyor, yorgunluk kahvesi için tek bir düğmeye basıyoruz. Elektronik aletler hayatımızı kolaylaştırırken, olmazsa olmaz sınıfına adım adım girdiler. Mesela buzdolabı. Buzdolabı olmasaydı ne yapardık?

Buzdolabının yokluğu demek ısıtma, soğutma ve gıdaların bozulmadan korunmasını doğal yöntemlerle sağlama zorunluluğu demek.
 
Teknolojinin bize sunduğu kolaylıkların yanı sıra diğer saklama, koruma ve gıdanın ömrünü uzatma yöntemlerini bilirsek ve hayatımıza daha çok dahil edersek, hem evde gıda israfını önlemiş hem de doğaya daha saygılı davranmış oluruz.
Bunun için de topraktan, güneşten ve havadan yardım almamız lazım. Unutmayın teknoloji yokken de doğa hep yanımızdaydı.  
 

Tuzlama / Şekerleme / Salamura


İnsanlık tarihinin gıda saklama konusundaki en eski yöntemlerinden biri tuzlamadır. Tuz sadece yemeklere lezzetlendirmek için değil, gıdaları korumak için de kullanılırdı. Geçmişi taş devrine kadar uzanıyor.
Gıdadaki suyu emerek bakterilerin nemli ortamda gelişmesine engel olur. Bu açıdan en güvenli gıda saklama yöntemidir. Kış aylarında sofraların vazgeçilmezi olan ve bağışıklık sistemini güçlendirme konusunda katkısı olan turşunun da aslında bir tuzlama ve konserve ile saklama yöntemi olarak görülebileceğini belirtebiliriz. Yararlı mikroorganizmalardan yararlanılarak gerçekleştirilen bu yönteme bazı kaynaklarda “fermente ederek saklama” da denilebiliyor.

Maya ve küf oluşumunu önleyerek besinlerin saklanmasında şekerin de yardımı büyüktür. Özellikle meyve sebzelerden bu yöntemle reçel, marmelât ve jöle yapılır. Dikkat edilecek nokta şeker yoğunluğunun % 70’in altına düşmemesidir.

Dumanlama / Tütsüleme

Geçmişi MÖ 9000'li yıllara kadar dayanan tütsüleme, aslında tamamen bir tesadüf eseri ortaya çıkar. Avcılık doneminde insanlar, av etlerini ateşin yakınına koyduğunda etlerin daha uzun süre dayandığını ve daha lezzetli olduğunu fark eder ve bunu bir gelenek haline dönüştürür.
Meşe, gürgen, diş budak, defne, ıhlamur, kayın, kavak gibi sert ve kokulu ağaçların talaşlarının yakılmasıyla elde edilen duman içerisinde gıdayı ateşsiz pişirme yöntemi olan tütsüleme, bu şekilde bugünlere geldi peynir, et, balık gibi türlü gıdalar için kullanılmaktadır.
 

Pişirme

Orta Asya'da sonbaharda kesilen hayvanın eti küçük parçalar halinde doğranır, pişirilir ve küplerde saklanırdı. Bu ete kavurma denirdi.
Bu gelenek, Anadolu'da hala devam eder. Bir başka örnek de yufkadır. Anadolu'da ekmek deyince akla gelen yufka; buğday unu, su ve tuz ile hazırlanan hamurun zar gibi açılması ve ateş üstündeki sacda pişirilmesiyle yapılır. Bu haliyle hazırlanan yufka 1 seneye kadar bozulmadan saklanır.
Besinlerin yüksek sıcaklıkta pişirilmesi, saklama süresinin artırılmasına yardımcı olan yöntemdir. Düşük sıcaklıkta yani derin dondurucuda saklanan pek çok sebze de öncelikle bu aşamadan geçmelidir.

Dondurma

MÖ çöl sıcaklarının yaşandığı eski Mısır'da donmuş su bulmak bir nimetti ve sırf soylulara donmuş su sağlamakla görevli köleler mevcuttu. Yüzlerce toprak kabın içine su konur ve gecenin soğuğunda kabın üstü hafif bir buz tabakasıyla kaplanırdı. Daha sonra bu buz alınır ve yiyecekler bu buzla soğutulurdu.
Yüzyıllar sonra yani 13. yüzyılda Marco Polo Uzak Doğu'ya gidince gıdaların daha uzun süre saklanabilmesi için dondurma yöntemini öğrendi. Yani milattan önce başlayan bir gelenek, yüzyıllar içerisinde kıtalara yayıldı ve günümüzde de en çok kullanılan yöntemlerden biri haline geldi.
Meyve ve sebzelerin bozulmasının en önemli nedenlerinden biri fazla miktarda su içermeleridir. Mikroorganizmaların üreyip çoğalmaları için neme ihtiyacı vardır, sebze ve meyveler mikroorganizmalar için gerekli nemli ortamı sağlayabilmektedir. Mikroorganizmaların faaliyetlerinin durdurulabilmesi ise suyun dondurulması ile mümkündür.

Kurutma

Gıdaların bozulmasına neden olan bakterilerin, nemli ortamda çoğaldığı malum. Bu nemli ortamı yok etmek için gıdayı kurutabilirsiniz. Güneş altında kurutma yöntemiyle gıdanın içerisindeki su miktarını %75 oranında azaltabilir, böylece gıdanın ömrünün daha uzun olmasını sağlanır. Fasulye, mısır, domates, kayısı gibi çeşitli gıdalar kurutma yöntemiyle daha uzun süre sofralarımızda yer alır.

Konserve

Napolyon savaşlarında gıda sorunu baş gösterince, farklı çözüm yolları aranmaya başlandı. Etin kurusu ve salamurası, yanında reçel ve peynirle yenirken imkanlar daha da zorlaşınca durum iyice kötüleşti ve çözüm için bir yarışma düzenlendi.
Et ve sebzelerin besin değerini koruyarak en uzun süre taze tutabilene 12 bin frank ödül verilecekti. Ve işte konserve, 1810 yılında Nicolas Appert tarafından böyle bulundu.
Şimdi ise balıktan bakliyata, sebzeden bitkilere kadar çok çeşitli gıdaları konserve tüketebiliyoruz.

Bal ya da Zeytinyağı İçinde Saklama

Buzdolabının olmadığı dönemlerde kullanılan bir yöntem de katı gıdaları bal ya da zeytinyağı içinde saklamaktır. Bal öyle bir besin ki, üstünden yıllar geçse bozulmaz. Aynı şekilde zeytinyağı da zamana bunca direnebilen ender gıdalardan biri olarak müthiş bir koruyucudur. Bunu bilen eski zaman insanları da tıpkı bal gibi zeytinyağını da hem yemek, hem de gıda saklama olarak çok tüketirdi. Katı gıdalar, bal ve zeytinyağı ile bozulmadan uzun süreler korunurdu.

Kar İçerisine Gömme

Henüz buzdolabı teknolojisini bilmeyen eski uygarlıklarda yiyecekler, kumaşlara sarılarak ya da kaplar içerisinde toprağa gömülürdü.
Burada bir güzellik daha var; kar olmadığı zamanlarda da patates, havuç gibi besinler, taze kalması için toprağa gömülür ve besinlerin toprağın serinliğiyle taze kalması sağlanırdı. Toprak, ürünlerini yine kendi korur, insanlığa taze taze sunmaya devam ederdi. Kar olduğunda ise donarak tazeliğini korurdu.

Yorum Yaz

Yorumlar

Arousia (11-05-2022)

https://newfasttadalafil.com/ - cialis without a doctor's prescription Fwihxl An echo reection of the sound waves is formed as the waves hit the various body tissues and bounce back to the transducer. Cialis Snqomr Benefits of Pharmacologic Treatment Abstract Methods Clinical Utility of Routine Hormonal Diagnostic Tests Benefits of Pharmacologic Treatment Harms of Pharmacologic Treatment Summary Future Research Recommendations Summary of Recommendations and Evidence References Oral PDE Inhibitors Evidence was gathered from RCTs that evaluated oral PDE inhibitors alone or combination RCTs of sildenafil RCTs of vardenafil RCTs of tadalafil RCTs of mirodenafil and RCT of udenafil and RCTs with headtohead comparisons of PDE inhibitors Amoxicillin Ointment https://newfasttadalafil.com/ - cialis from usa pharmacy

dauttigue (17-08-2022)

ivermectin amazon Amoxicillin Rash From Mono

FIGUILA (21-08-2022)

Canada Cheap Antibotics online pharmacy stromectol Canadia Pharmacy Cialis

pneurne (31-08-2022)

Therapy If your erectile dysfunction has a psychological cause, therapy can provide useful, practical tools that help in the moment, and may help you to deal with the root cause of anxiety or depression buy cialis cheap

FIGUILA (01-09-2022)

Made it possible to derive mathematical equations to accurately predict risk of death for individual cancer patients, and the impact of various treatment choices on that risk of death 9,10,11,16 ivermectin for humans 5 brand name Cialis is 150, or 5

pneurne (01-09-2022)

cheapest cialis available In a nutshell, play all you want vaginally, just don t stuff it in yer butt

Optiorp (03-09-2022)

Men and their partners in the treatment group reported significantly greater improvements in sexual quality of life and quality of treatment relative to placebotreated couples based on validated instruments priligy precio Just several steps to follow

Optiorp (03-09-2022)

priligy tablets online 70 per 100mg tablet from CVS; 72

Unpatotup (05-09-2022)

This way, you not only can test out the medication but also our online ordering services cialis generic online Physicians should consider the potential cardiac risk of sexual activity in patients with pre-existing cardiovascular disease

Unpatotup (05-09-2022)

cialis online The duration of the action also allows taking pills several times a week and always being on alert

Poopyiree (07-09-2022)

Frequency not reported Vertigo, asthenia, pain cialis generic cost

Poopyiree (07-09-2022)

In any case, you will be informed about it timely buy cialis online india The potency rate of the bilateral NS group who took tadalafil 40 was significantly higher than that of the non-tadalafil group 11 at 1 year after the surgery

autothe (10-09-2022)

clomid for low testosterone levels In fact, Nolvadex has the potential to be beneficial to cholesterol, in contrast to Arimidex.

autothe (10-09-2022)

It is, therefore, suggested that the PR is not required for the antiseizure effects of progesterone in these models. letrozole vs clomid for fertility epididymis --- the collection of tubes that store sperm after they have left the testicle but before they have entered the ejaculatory duct vas deferens , where sperm mature and acquire motility and fertilization potential.

spakepe (13-09-2022)

nolvadex 20mg

spakepe (13-09-2022)

tamoxifen withdrawal symptoms The most frequent causes for infertility that can be treated with IUI are ovulatory dysfunctions such as PCOS, borderline male factor, and irregularities in the blood working concerning prolactin, LH, and TSH levels.

Exitoes (16-09-2022)

They diagnosed dynamic pharyngeal collapse DPC, which involves partial or complete collapse of the pharynx. what does doxycycline do Livingston, J.

Exitoes (17-09-2022)

It may occasionally be a result of anxiety or conflict leading to displacement behaviors and eventually an actual compulsive disorder. doxycycline with food