Yetiş Ya Hızır Dedik Hıdırellez Geldi Çattı

Bir inanışa göre; Hızır ve İlyas, hükümdarın ordusundaki iki askerdir. Hükümdar bir gün ordusuyla birlikte ölümsüzlük suyunu (Ab-ı Hayat) aramaya çıkar. Hızır ve İlyas’ın yeryüzünde buluştukları bu ilk gece, ölü tabiatın canlandığına inanılır. Bundan sonra Hızır ve İlyas kıyamete kadar yaşayacaklardır ve kıyamete kadar İlyas denizde zor durumda olanlara, Hızır karada ihtiyacı olanlara yardım edecektir. Hızır'ın karadan, İlyas'ın denizden gelip buluştuğu ve tabiatın canlanıp yeniden hayat bulduğu 5 Mayıs’ı 6 Mayıs’a bağlayan gece Hıdırellez Bayramı olarak kutlanmaktadır.

Hıdırellez bolluk, bereket, şifa ve uğurun simgesidir. Doğasal bir durumun, baharla vücut bulan yaşamın tazelenmesini simgeler.

Halk, huzura kavuşmak ve türlü dileklerde bulunmak için kışın sona erdiği tabiatın uyandığı hıdrellez gününde çeşitli çarelere başvurur. Anadolu'da tercihen beyaz elbiseler giyerek gün doğmadan önce yeşil ve bol sulu kırlara gidilip eğlenilir. Kutlamalar yeşillik, ağaçlık alanlarda, su kenarlarında, bir türbe ya da yatırın yanında yapılmaktadır. Hızır'ın gezdiği kabul edilen yerlerde dolaşılıp çiçek toplanır, oyunlar oynanır, baharın ilk kuzusu kesilerek yenilir. Toplanan çiçekler kaynatılıp içilirse hastalıklara iyi geleceği, bu su ile 40 gün yıkanan kişinin gençleşip güzelleşeceğine inanılır.

Baht Açma

Hıdırellezde baht açma törenleri oldukça yaygın olarak uygulanır. Talih ve kısmet açtırmak isteyen genç kız ve kadınlardan yüzük, küpe gibi eşyalarını çömleğe atmaları istenir ve çömleğin üzerine su eklenerek ağzı kapatılır. Kapalı çömlek bir gece boyunca bir gül ağacının dibinde bekletilir. Ertesi günü bir araya toplanan kadınlar, çömleği ortaya koyarak maniler eşliğinde eşyaları çıkarmaya başlarlar. 5 Mayıs akşamı evlenme çağına gelmiş kızlara bulaşık yıkattırılmaz. Hıdırellez günü, hiçbir yeşil dalından koparılmaz. Bazı bölgelerde Hıdırellez günü çamaşır yıkanması, ev temizlenmesi ve iş yapılması da uygun bulunmaz. 

Gül Ağacı

Ev, bağ-bahçe, araba isteyen kimseler, Hıdrellez gecesi gül ağacının altına istediklerinin küçük bir modelini yaparlarsa, Hızır'ın kendilerine yardım edeceğine inanıyorlar. Aynı zamanda dileklerini kırmızı kurdelaya bağlayıp gül ağacına asıyorlar ya da gül ağacının dibine gömüyorlar. Ertesi gün dilekler gömülen yerden çıkartılıp denize atılıyor. Denize atılma sebebi de, kağıt ne kadar hızlı eriyip yok olursa dileğin o kadar hızlı gerçekleşeceğine inanılmasıdır.

Ateş Üstünden Atlama

Hıdırellezin en yaygın ritüeli ateş yakıp üzerinden atlamaktır. Hıdırellez günü ateş üzerinden atlamanın nazardan ve hastalıktan koruduğuna inanılır.

Hıdırellez Geleneksel Yemekleri

Bu günün yiyecek bakımından da önemi büyük. Osmanlı döneminde yeni doğmuş kuzulara bu güne kadar dokunulmazmış. Bütün Müslümanlar Hıdrellez’de durumlarına göre yarım ya da tam kuzu alırlar, alınan kuzu Hıdrellez akşamı yapılırmış. Bu yüzden özellikle kuzu etiyle yapılan yemekler geleneksel sayılır. Aynı gece İstanbul’daki bütün kışlalarda da kuzu etli pilav ve irmik helvası çıkarmış. Ayrıca Kağıthane’de mekteplere, mekteplilere ziyafetler verilir, Harbiye, Mühendishane, Mülkiye mekteplerine burada kuzu dolmaları, helva ve salata çeşitleri ikram edilirmiş.
Hıdrellez’in asıl yemeği kuzu olsa da, Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde bir sürü farklı yemek gelenekleri de yapılmaktadır. Örneğin Mardin’de hemen her evde frik pişermiş.

Denizli’nin yemeği keşkek, İzmir’inki pilav olarak geçiyor Isparta’da ise yöreye has olarak bulamaç, pirinç ve bulgur çorbaları, kuru fasulye, nohut, mercimek, ıspanak boranası, yaprak sarması, balık ve börek yapılır.

Doğu Anadolu’da ise böreğin ya da çöreklerin ununun içine altın katılıyor. Pişirildikten sonra kimin kısmetine çıkarsa o yılın uğuru ya da uğursuzluğu o kişiden biliniyor.
Trabzon-Şalpazarı İlçesi'nde maya katılmadan yoğurt yapılır. Mayalama sıcaklığındaki sütün içine besmeleyle bir tahta kaşık konur. Akşamdan kapının önüne konan sütün sabah çiğ taneleriyle mayalanacağına inanılır. Eğer süt mayalanır yoğurt olursa o yılın bereketli geçeceğine inanılır. Bu şekilde elde edilen maya bir yıl kullanılır ve gelecek yıl tekrar değiştirilir.

Bahar kutlaması Hıdırellez, 2017 yılında UNESCO “İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi”ne girmiş. Sadece Türkiye’ye değil Balkanlara da ait bir miras olarak da kabul edilmiş.

Baharın bolluğu bereketi evinizden, sofranızdan eksik olmasın, gönlünüzden geçenler bir bir yolunu bulsun. Hıdırellez Bayramınız kutlu olsun!

Yorum Yaz

Yorumlar

tebouse (09-05-2022)

Ciprofloxacin Amoxicillin https://newfasttadalafil.com/ - Cialis Cialis 5 Mg Efectos Secundarios Frckbi Hyehph viagra jet precio cheap cialis from india 500 Milligrams Keflex Pdzdvy Dtpcpj Viagra Falschungen Nebenwirkungen https://newfasttadalafil.com/ - Cialis Paroxetina E Alcool

Enquink (29-07-2022)

Cephalexin For Skin Inflammation cialis from usa pharmacy

dauttigue (18-08-2022)

Compare Viagra Canadian Costs ivermectin tablet online purchase Cephalexin For Staph

FIGUILA (21-08-2022)

msd stromectol Keflex For Wounds In Dogs

sauttBany (01-09-2022)

cialis cheapest online prices Feel free to do your own research, but the truth is Cialis online pharmacy is the undisputed champion when it comes to saving money on erectile dysfunction medication

zesyloomy (01-09-2022)

When used daily, Cialis is always on cialis otc

Empatop (03-09-2022)

buy priligy generic The couples in the commercials are generally very happy, this is to show the result of the drug

engajency (04-09-2022)

, nitrates, alpha-blockers, anti-hypertensives and potent inhibitors of CYP3A4 and with substantial consumption of alcohol see DRUG INTERACTIONS priligy 30mg price Bathroom trips have gone from 4 or 5 to 1 or 2 per night

invardy (05-09-2022)

Your doctor is the best person o decide which way fits best your health and needs best site to buy cialis online

Soypefs (06-09-2022)

can i buy cialis online How can such a person not southflaortho

antinee (07-09-2022)

do not take sildenafil if you are taking or have recently taken riociguat Adempas or nitrates medications for chest pain such as isosorbide dinitrate Isordil , isosorbide mononitrate Monoket , and nitroglycerin Minitran, Nitro-Dur, Nitromist, Nitrostat, others generic cialis tadalafil

aspette (08-09-2022)

How can I order Cialis daily tablets on UPGUYS buy cialis online with a prescription

apequix (10-09-2022)

Xenobiotica 1998;28 803-11. buy clomid safely online uk paypal

Effotorgo (13-09-2022)

I appreciated her bedside manner and her honesty throughout the process. nolvadex dosage for gyno

Oppophy (14-09-2022)

common side effects tamoxifen The lab gave the early blast until the end of the day to start hatching, and it cooperated and joined its buddies in the freezer.

herfuntee (16-09-2022)

what is doxycycline hyclate If you have lost a tooth, crown, or filling, try to keep the tooth or restoration moist.

Haltsmels (18-09-2022)

a thyroid disorder; doxycycline breastfeeding